Okres powojenny – początki szkoły

Po zakończeniu działań wojennych w latach 1946-1947 około 1200 byłych żołnierzy politycznych uchodźców, osiedliło się w Sheffield – mieście znanym z ciężkiego przemysłu stalowego, kopalń węgla i wielu innych fabryk. Byli to przeważnie kawalerowie lub samotni, których rodziny pozostały w obozach cywilnych w Afryce, Palestynie, Indiach i Libanie. Dalsze ponad 300 osób przybyło z Niemiec przeważnie z obozów cywilnych D.P. W latach 1948-1950 do byłych żołnierzy z obozów przyjeżdżały rodziny i dzieci. W tym czasie przy parafii powstaje szkółka polska (a raczej przedszkole). Mała grupa dzieci bawi się i uczy w sali parafialnej przy kościele St. Marie’s.

Pierwszymi jej nauczycielami i wychowawcami byli: Ks. M. Szymankiewicz, W. Szablewski, J. Drewenski i W. Lewowska. Powiększa się liczba dzieci w różnym wieku. Szkółka przenosi się do gościnnego domu Państwa Wójcików. Z każdym tygodniem powiększał się stan liczebny dzieci, a więc założenie szkoły staje się koniecznością. Dzięki inicjatywie śp. ks. M. Szymankiewicza, proboszcza polskiej parafii, i śp. dr. T. Felsztyna, prezesa Stowarzyszenia Katolickiego, zrealizowano ten plan.

Powstanie szkoły

Prowadzenie szkoły powierzono zawodowemu nauczycielowi śp. p. S. Dudnikowi, który w krótkim czasie utworzył trzy klasy zasadnicze i przedszkole.

Szkoła przyjmuje nazwę – Szkoła Sobotnia Nauki Języka Ojczystego w Sheffield. Kierownikiem zostaje śp. p. S. Dudnik. Program nauki był odpowiednio dostosowany do wieku i poziomu umysłowego uczniów, oparty na metodyce poglądowego nauczania i obejmuje: naukę języka polskiego, religii, historii i geografii.

Dzieci nie tylko uczą się w szkole, ale biorą udział w akademiach i różnych imprezach o charakterze narodowym: deklamują wiersze, śpiewają i tańczą. Ilość dzieci uczęszczających do szkoły powiększa się z 37-miu do 50-ciu. Lekcje odbywają się w lokalu polskiej Y.M.C.A, której kierowniczką była p. śp. C. Hoffman – żywo interesująca się problemami szkoły.

Pierwsze lata

W roku 1953 Szkoła staje się samodzielną organizacją, początkowo pod opieką S.P.K, a później Polskiej Macierzy Szkolnej w Wielkiej Brytanii. Powstaje pierwszy Komitet Rodzicielski z prezesem śp. p. M. Jagiełłowicz. Po otwarciu w 1954 roku Domu S.P.K, w którym odbywają się lekcje, warunki dla szkoły znacznie się polepszają. Ilość dzieci wzrasta do 72, samo przedszkole liczy 40-cioro dzieci.

W tym czasie do szkoły zaczynają wpływać zgłoszenia dzieci z małżeństw mieszanych., w większości nie mówiących po polsku. Dla tych dzieci utworzono specjalną klasę. Po odejściu śp. p. S. Dudnika, kierownictwo szkoły obejmuje śp. p. K. Missol., były kierownik szkoły w Polsce. Zwiększa się zespół nauczycielski, wprowadzono naukę tańców narodowych.

Dzięki zabiegom śp. ks. M. Szymankiewicza i śp. p. T. Żarowskiego, szkoła otrzymuje pomieszczenie w szkole angielskiej na Pomona Street, a później na Hunter’s Bar. Warunki dla dzieci i nauczycieli stają się dużo lepsze. Korzystano nie tylko z klas, lecz również z podręcznych pomocy naukowych. Po krótkim okresie czasu szkoła jednak wraca z powrotem do Domu S.P.K.

Po zgonie śp. p. K. Missola kierownictwo szkoły obejmują: śp. ks. M. Szymankiewicz i śp. p. P. Topczyłko. W tym czasie w Sheffield odbywa się udana Konferencja Nauczycielska, podczas której przeprowadzono lekcje pokazowe dla przyjezdnych nauczycieli.

Kolejną kierowniczką zostaje p. mgr. L. Zych-Honczarek. W roku 1963 szkoła korzysta z pokoii w nowo otwartym Domu Parafialnym. W tym czasie Szkoła posiada: przedszkole, 4 klasy zasadnicze i klasę gimnazjalną, w której młodzież przygotowuje się do egzaminu z polskiego na G.C.E. “O” level, który zdaje otrzymując świadectwa z wynikami pomyślnymi.

Prowadzone są też lekcje śpiewu i tańca, których uczy p. D. Brzuzy. Szkoła organizuje wiele imprez i pomaga innym organizacjom mając na uwadze, że dziecko występując na scenie najszybciej przyswaja sobie język ojczysty. Kierownictwo szkoły kontynuuje program założycieli szkoły “Bawiąc – Uczymy się”.

Wielkim sukcesem jest wystawienie obrazu scenicznego p.t. “Noc Świętojańska” pod kierownictwem p. L. Zych-Honczarek w City Hall, ku wielkiemu zadowoleniu i radości dzieci, nauczycieli, rodziców i całej Polonii z Sheffield i okolic.

Polska Szkoła Sobotnia im. T. Czackiego

W roku 1969 szkoła przyjmuje za patrona Tadeusza Czackiego. Przez kolejne 20 lat kierownikami szkoły byli: p. W. Kukso, ks. mgr. B. Borys, M. Connor B.A., ks. mgr. P. Przybylski, p. H. Drewenska, M. Palmer, p. R. Weber, p. B. Horwath i p. B. Szablewska.

Organizacja szkoły jest prowadzona jak w latach ubiegłych. Ilość dzieci zmniejsza się lub zwiększa: najmniej dzieci (15-cioro) było w roku 1978, w roku 1995 jest ich 40-cioro. Zainteresowanie sprawami polskimi i nauką języka polskiego zwiększyło się po wyborze Polaka, Karola Wojtyły, na papieża w 1978 roku, w 1981 po powstaniu Solidarności, stanie wojennym, odzyskaniu niepodległości i wyborze Lecha Wałęsy na prezydenta. Do szkoły napływają zapytania i prośby o szybką naukę języka polskiego nie tylko dzieci, ale i dorosłych pochodzenia polskiego.

Kadra nauczycielska powiększa się. Przybyły nowe siły nauczycielskie, panie przybyłe z kraju na stałe lub które studiowały w Sheffield: p. W. Chitty, dr. A. Adrian, dr. M. Alejska, p. W. Danks, Grażyna Whalley (była uczennica polskiej szkoły w Sheffield, która zdała “A” level) oraz panie W. Leśniak i p. M. Gryszel, które uczą tańców ludowych.

W roku 1976 powstaje klasa “O” level, a w roku 1978 “A” level, w których uczy zawodowa nauczycielka p. B. Szablewska. Zajęcia odbywają się w soboty i dodatkowo w poniedziałki. Dzieci zdają pomyślnie egzaminy z G.C.S.E. “O” i “A” level.

Lata 80-te i 90-te

W roku 1984 powstaje klasa dla dorosłych, którą obejmuje p. R. Weber, p. M. Palmer, a następnie p. T. Fieldsend. Zajęcia odbywają się w poniedziałki. Do szkoły uczęszczają dzieci nie tylko z Sheffield, ale także z okolicznych miejscowości jak Barnsley, Peninstone, Doncaster i Rotherham.

Kierowniczka p. B. Szablewska bierze udział w układaniu projektów egzaminu z języka polskiego na GCSE w Nothern Examination Board i razem z nauczycielkami uczestniczy w wielu konferencjach nauczycielskich organizowanych przez Polską Macierz Szkolną w Londynie, Leeds i Fenton.

W roku 1989 uczeń szkoły w Sheffield, R. Jaszek, zdał “A” level z wynikiem “A” – był to najlepszy wynik egzaminu z języka polskiego w Wielkiej Brytanii tego roku. Otrzymał on nagrodę od prezesa Polskiej Macierzy Szkolnej, p. R. Gabrielczyka, na akademii 3-go Maja w Sheffield.

Powyższy tekst w większości oparty jest o historię szkoły spisaną w roku 1995 na 45-lecie szkoły przez p. Jana Ossowskiego.